Versteld staan van Gods heerlijkheid

Afgelopen meivakantie mochten Esmee en ik op vakantie gaan naar een prachtig natuurgebied. En zoals velen van jullie weten, hebben we de laatste twee jaren een leven geleid vol veranderingen en onzekerheden. Ongeveer twee jaar geleden zijn we getrouwd als twee studenten en zijn we samen gaan wonen in Den Haag. Wij beiden studeerden parttime en werkten parttime als docent op het voortgezet onderwijs. Na een halfjaar hebben we de keuze gemaakt dat ik zou stoppen met mijn baan, zodat ik voltijd mijn afstudeerproject kon doen. Dit heb ik afgelopen maart succesvol mogen afronden. Maar dat kwam met onzekerheden over een baan en waar we samen uiteindelijk gaan wonen en wat Esmee gaat doen.

En juist tijdens afgelopen meivakantie heeft God me doen stilstaan bij wie Hij is. Op de eerst dag zaten Esmee en ik op een bankje en we keken uit op een prachtig meertje. En ik had een muzieknummer in mijn hoofd, en ik wist dat dit nummer gebaseerd was op een Bijbeltekst. Dus ik ging op het bankje samen met Esmee opzoek en kwam ik uit op deze prachtige Psalm. Voordat ik ging lezen, kampte in met veel onzekerheidsvragen over wat de toekomst ging brengen. Ik was onzeker over waar we terecht zouden komen, of we een woning gingen vinden en waar Esmee zou mogen starten met een baan. En tijdens de vakantie, door deze Psalm heen, door de prachtige verschillende natuurlandschappen heen heeft God die onzekerheden gesust. Niet door ze weg te nemen, niet door mijn vragen te beantwoorden of door oplossingen te geven voor mijn problemen. Maar juist door een klein stukje van Zijn grootheid te openbaren, als eerst door Zijn Woord heen, maar ook door Zijn prachtige schepping.

En vanochtend zou ik een stukje van deze ervaring met jullie willen delen. En ik weet niet waar jullie doorheen gaan, ik weet niet met welke onzekerheden jullie worstelen, met welke vragen jullie zitten. Maar ik hoop met deze tekst jullie te mogen bemoedigen om naar Hem te kijken, en te zien dat Hij veel groter is dan al onze problemen en worstelingen. Laten we bidden.

Inhoud

Psalm 19 kan verdeeld worden in drie verschillende delen:

1. Als eerst hebben we vers 1 tot en met vers 7 waar we kunnen lezen over Gods glorie door de natuur heen.
2. Vervolgens hebben we vers 8 tot en met vers 11. Hier zien we Gods glorie juist door Zijn Woord heen.
3. En als laatst hebben we vers 12 tot en met vers 15. In dit gedeelte lezen we wat het effect van Gods glorie was op David, en dus ook welk effect het op ons zou moeten hebben.

Want deze drie delen van de Psalm 19 is een mooie weergave van hoe we op God zouden moeten reageren. Als eerst zouden we versteld moeten raken van hoe goed Hij is, door alles wat Hij gedaan en gemaakt heeft. Daardoor zouden we juist Hem beter willen leren kennen door Zijn Woord en daar opnieuw versteld door willen raken, waardoor we veranderd zouden willen worden door Hem en meer op Hem zouden willen lijken. Dus laten we samen dieper kijken naar deze mooie Psalm.

Gods glorie door de natuur heen – vers 1 t/m 7

David begint deze Psalm gelijk met een statement: “De hemel vertelt Gods eer”. David heeft hier niet over de geestelijke hemel waar God is, maar over de fysieke hemel, waar de zon, maan en sterren zichtbaar zijn. En hij zegt dat de hemel over Gods eer vertelt, en dit woord is zo sterk in de grondtekst. Het woord “vertelt” staat voor verkondigen, getuigen. De hemel straalt uit hoe groot God is, hoe groot Zijn eer is.

David benadrukt dit in de volgende zin (2b). Hier “het gewelf” kan ook vertaald worden met uitspansel, dus het uitgestrekte hemel, de kosmos verkondigt het werkt van Gods handen. Het getuigt van wie Hij is. En dit is zo een krachtige getuigenis, want we kunnen snel denken aan de mooie sterren en de kleuren die we zien onder de nachthemel, alle mooie vallende sterren, planeten en zelf het noordenlicht, wat werkelijk prachtig is.

Maar er schuilt nog zoveel meer achter dan wat het oog kan zien. Denk aan de verschillende gravitatiekrachten/zwaartekrachten die perfect gebalanceerd zijn, zodat de maan niet op de aarde valt of de aarde de zon ingetrokken wordt. Maar ook tussen de verschillende planeten en hun manen en sterren. Ook alle perfecte scheikundige reacties die ervoor zorgen dat de zon niet opbrandt, zogezegd.

Naast zulke prachtige natuurwetten, zien we ook zulke grote en sterke verschijnselen in het universum. Het verste ster van ons vandaan staat 13 miljard lichtjaren van ons verwijderd. Dat betekent dat we 13 miljard jaar over zouden doen om daar te komen als we met een snelheid van 300.000 kilometer per seconde zouden reizen. We zien ook immense krachten, zoals die van een zwart gat, een kracht zo sterk dat zelfs licht daar niet aan kan ontsnappen en samengeperst wordt.

Een paar jaar geleden ben ik samen met mijn familie naar een glazen fabriek geweest, en ik heb mogen zien hoe een man aan het glasblazen was. Na een paar minuten had hij een prachtige vaas gemaakt, met hele mooie kleuren. Maar het was niet van de vaas waar ik versteld van stond, maar van de behendigheid en nauwkeurigheid van de glazenblazer.

Zo is het ook met God. Jesaja 45.12 zegt:

12 Ík heb de aarde gemaakt en de mens daarop geschapen. Ík ben het, Mijn handen hebben de hemel uitgespannen en aan heel hun sterrenleger geef Ik Mijn bevel.

De schepping getuigt van Gods grootheid, van Zijn almacht, van hoe God zo perfect is en dat Hij Heer is en over dit alles heerst. En wanneer we dit inzien, wanneer we ons laten raken door wie Hij is, dan beseffen we dat Hij ook veel groter is dan onze problemen, dan onze worstelingen en dat Hij ook Heer is van onze moeite en strijd. En wat een voorrecht dat wij, die Hem hebben aangenomen als Heer, Hem lieve Vader mogen noemen, Abba, en met alles wat we hebben en met wie we zijn bij Hem mogen komen, alles aan Zijn voeten mogen neerleggen en het van Hem mogen verwachten.

David gaat dan verder in vers 3. Elke dag opnieuw kunnen we getuigen zijn van Gods grootheid. Het woord “spreekt” hier heeft een het idee van overvloeien als een fontein. Elke dag opnieuw zijn er genoeg momenten waar we versteld kunnen staan van Gods eer. Elke nacht kunnen we opnieuw beseffen hoe majestueus God is. Het hemelgewelf kent geen eind aan manieren om te getuigen van wie God is, hoe groot, sterk, machtig, goed, betrouwbaar Hij is.

Dit benadrukt David in vers 4, er zijn geen menselijke woorden nodig om te zien hoe groot en goed God is. De hemel getuigt zonder het menselijk spreken, zonder menselijke woorden. Het idee hierachter is mooi verwoord door Bijbelcommentator Albert Barnes: “Er is geen volk, er zijn geen mensen, welke hun taal ook moge zijn, tot wie de hemelen niet spreken en de grootheid en heerlijkheid van God verkondigen. De taal die zij spreken is universeel; en hoe verschillend de talen van mensen ook zijn, hoe onmogelijk het voor hen ook kan zijn elkaar te verstaan, toch kunnen allen de taal van de hemelen begrijpen, die de volmaaktheden van de grote Schepper verkondigt. Dat is een universele taal die niet hoeft te worden uitgedrukt in vormen van menselijke spraak, maar die grote waarheden overbrengt aan heel de mensheid”.

En vers 5 benadrukt dat dit boodschap over heel de aarde verkondigd wordt, als muziekklank dat wanneer gespeeld wordt, alle hoeken van de kamer bereikt. Zo is het ook met Gods heerlijkheid. Er is geen ontkomen aan de lessen en waarheden die verkondigd worden door het hemelgewelf.

David gebruikt vervolgens de zon als voorbeeld als Gods getuigen, wat in zijn tijd het grootste en meest indrukwekkende verschijnsel was dat de mens kende. Hij schreef op een poëtische wijze dat de nachttijd als een rustplek is voor de zon. Een plek wat de Heer uitgekozen heeft. En ik zie hier zo een mooi parallel in over hoe wij moeten leven. Prediker 3.1 zegt:

1 Voor alles is er een vastgestelde tijd, en een tijd voor elk voornemen onder de hemel.

Er is tijd om te werken en tijd om te rusten. Tijd om te bouwen en tijd om af te breken. En dit werd vroeger bepaald door de zon. En God als schepper en Heer van de zon bepaalt ook zijn tijden. Hier zien we een mooie les in, want als God jouw Schepper en Heer is, laat je Hem ook de tijden in je leven bepalen? Blader met me mee naar Efeze 2.10.

Wij zijn ook geschapen om goede werken te doen, om rust te vinden in Zijn tent, zoals David dat in verschillende Psalmen ook zegt (27.4, 61.4-5). Het is juist wanneer we in Gods wegen wandelen, Hem de tijden laten bepalen, dat we rust, vrede en blijdschap zullen vinden. Niet zoals de wereld dat ziet, maar zoals Hij dat voor jou en mij van tevoren bereid heeft. En juist wanneer we daarin wandelen, zullen we getuigen van Gods grootheid aan alles om ons heen, net als de zon dat doet. En niets zal verbogen zijn voor Gods gloed.

Wanneer we stil zijn voor de Heer, wanneer we de tijd nemen om na te denken over Zijn grootheid, over alle prachtige sterren in de lucht, over de warmte van de zon, over hoe de Melkweg zo perfect in elkaar zit, dan kunnen we niet anders doen dan versteld raken van Wie Hij is, niet alleen van Zijn grootheid, maar ook van Zijn liefde voor jou en mij. Want Hij heeft dit alles schapen niet om te pronken, maar voor ons als herinnering om elke keer opnieuw naar Hem te gaan en onszelf aan Hem over te geven. En als reactie hierop, zouden we Hem verder beter willen leren kennen door Zijn Woord heen.

Gods glorie door Zijn Woord heen – vers 8 t/m 11

Wanneer we Gods goedheid geproefd hebben door Zijn Woord, dan zouden we ons moeten beseffen dat er niets beter is. Psalm 34.9 verwoord zo mooi deze eerste ervaring die we met God door zijn Woord heen hebben:

9 Proef en zie dat de HEERE goed is; welzalig de man die tot Hem de toevlucht neemt.

En om dit uit te drukken, gebruikt David 9 bijvoeglijke naamwoorden in Psalm 19 om Gods Woord te beschrijven. Ik heb het idee wanneer ik dit lees dat met elk woord dat David de Bijbel beschreef, hij het gevoel kreeg dat hij Gods goedheid tekortschoot en toch weer en ander woord erbij schreef. Dat deed hij omdat hij juist geproefd had van Zijn goedheid. Laten we door die verzen heengaan.

Als eerst zag David dat Gods wet volmaakt is. Het is perfect en kent geen fout. Het is compleet en er hoeft niets aan toe gevoegd te worden. Het geeft niet alle antwoorden en kennis die we zouden willen, maar wel die we nodig hebben. Kennis en antwoorden voor wat? Om ons ziel te bekeren en ons te redden van de verkeerde weg (Spreuken 2.12-17). Gods Woord geeft ons wat we nodig hebben om heilig te worden. Johannes 17.17 zegt:

17 Heilig hen door Uw waarheid; Uw woord is de waarheid.

Gods Woord is het enige wat ons kan heiligen, er is geen preek, boek, podcast, vriendschap of relatie, therapie of counseling die ons kan heiligen op de manier van Gods Woord ons heiligt. En als een van deze genoemde dingen niet om God heen draait, dan brengt het je waarschijnlijk verder bij God vandaan dan dat het dichter naar Hem toe brengt.

We lezen verder dat Gods Woord betrouwbaar is. Ik vind het mooi dat dit woord in het Hebreeuws voor firmament staat, een vaste grond waarop gebouwd kan worden. Gods Woord is de enige vaste grond die we hier op aarde zullen vinden. Er is geen ander theorie, manier van doen of discipline die ons zoveel zekerheid kan geven als de Bijbel dat kan.

En naast dat Gods Woord het fundament is, geeft het ook wijsheid voor de eenvoudige om verder te bouwen. Om verder te groeien in zijn relatie met de Heer. Het opvallende hier, is dat het voor de “eenvoudige” is, en niet voor degene die denkt al wat te weten, maar hier kom ik later op terug.

In vers 9 lezen we dat Gods geboden, Zijn verboden en bevelen juist zijn. Zoals David Guzik het zegt: “Zij zijn moreel juist, praktisch juist en universeel juist. Zij zijn juist omdat zij de openbaring zijn van een God Die heilig, waarachtig en altijd juist is”. En wanneer we die God navolgen, zullen we verblijd zijn. Verder is Zijn Woord zuiver, puur en het verlicht de ogen. Dit betekent dat het rust en vetroosting geeft, juist voor onze onzekerheden en worstelingen.

Verder lezen we in vers 10 dat Gods Woord rein is. David verbindt hier eerst Gods Woord met Hem vrezen, ontzag hebben voor Hem. Dat is wat Gods Woord teweeg zou moeten brengen. Wanneer we de Bijbel lezen, daarnaar luisteren en het bestuderen, een ontmoeting met God zoeken door Zijn Woord heen, dan zullen we versteld raken door Gods glorie en majesteit. Wat David hier verder doet is nog een derde woord gebruiken voor recht, zuiver, en nu rein. Door dit te doen, zet hij Gods Woord in de overtreffende trap. Dat betekent dat Gods Woord perfect recht is, perfect zuiver, en perfect rein is. Er is niets wat daar nog boven zit.

En het houdt ook stand voor eeuwig. Het staat buiten de tijd. Het is een vaste grond waar we op mogen staan, onafhankelijk van omstandigheden. En het overtreft alles waar we versteld van kunnen staan in Gods schepping, want alles kent een eind. Is het de zon, of de maan of zijn het de sterren, alles kent een eind, maar Gods Woord houdt voor eeuwig stand.

Als laatst lezen we dat Gods bevelen waar zijn, en dat ze bij elkaar, samen, zonder toe te voegen of weg te halen, rechtvaardig zijn.

Wanneer we dit alles hebben geproefd, wanneer we dit alles hebben gezien, dan zullen we net als David in vers 11 kunnen zeggen dat Gods Woord begerenswaardig is, meer dan goud, veel meer dan zuiver goud. En David wist wat het was om veel goud te hebben. Maar er was niets meer zo waardevol voor hem dan Gods Woord.

En voor David was Gods Woord niet alleen waardevoller dan materiële rijkdom, maar ook kostbaarder dan wat zintuigen kunnen ervaren. Zijn ervaring in Gods Woord was iets wat met niets anders vergeleken kon worden. Het was zoeter dan honing. Hij zegt niet voor niets is Psalm 27.4:

4 Eén ding heb ik van de HEERE gevraagd, dát zal ik zoeken: dat ik mag wonen in het huis van de HEERE al de dagen van mijn leven, om de lieflijkheid van de HEERE te aanschouwen en te onderzoeken in Zijn tempel.

David had geproefd van Gods heerlijkheid en was versteld geraakt. Hij had ervaren dat niets kostbaarder is, geen ervaring waardevoller is dan een relatie met God te hebben. En wat was zijn reactie hierop?

Effect van Gods glorie op ons – vers 12 t/m 15

Als eerst zag David dat hij Gods Woord niet alleen als kennis moest opbergen, maar dat hij er zich ook aan moest houden. Hij begreep al wat Jezus zei in Mattheus 7.26-27:

26 En ieder die deze woorden van Mij hoort en ze niet doet, zal met een dwaze man vergeleken worden, die zijn huis op zand gebouwd heeft; 27 en de slagregen viel neer en de waterstromen kwamen en de winden waaiden en stortten zich op dat huis, en het stortte in, en zijn val was groot.

Davids gebed was niet een gebed of God hem wilde helpen om dingen beter te doen. Nee, David was niet bezig met zijn daden, met zijn woorden of hoe hij over kwam. Als reactie op Gods glorie, ging David naar zijn eigen hart kijken.

In vers 13 vraagt David of God zijn zonden openbaar wilde maken. “Heer laat me zien waar ik nog op de verkeerde wegen loop. Laat me zien waar ik van u ben afgedwaald. Waar ik voor mezelf heb gekozen. En reinig me daarvan!” Hij wilde niet alleen dat zijn zonden aan het licht gebracht zou worden, maar hij wilde daar ook mee breken.

En hij wist dat wat hem tegenhield om van zijn zonden te breken, van zijn ego, namelijk hoogmoed was. Hoogmoed laat je namelijk deken dat het beter gaat dan hoe het werkelijk is. Zoals Steve Gallagher in zijn boek D. Thomas citeert: blz. 131. Hoogmoed is wat in de weg zit om God door de schepping heen te zien, omdat hoogmoed je doet denken dat de schepping om jou draait. Hoogmoed is wat in de weg zit om God door de Bijbel heen te zien, omdat hoogmoed je doet denken dat de Bijbel een zelfhulp boek is die alle oplossingen geven voor jouw vragen en worstelingen. Hoogmoed is wat in de weg staat van nederigheid, want nederigheid is niet minder of slechter over mezelf denken, maar zo vol van Hem zijn dat er geen ruimte meer voor is voor mij.

David wist dit, daarom smeekt hij of God hem daarvan kan weerhouden, dat het niet over hem zou heersen. Hoogmoed is namelijk wat ervoor zorgt dat we niet versteld kunnen staan van wie God werkelijk is. Het voorkomt dat we eenvoudig worden, wat we in vers 8 hebben gelezen. En daardoor worden we weerhouden om te kunnen groeien in onze relatie met de Heer.

Pas als laatst vroeg David of zijn daden, zijn woorden en denken welgevallig voor Gods aangezicht mag zijn. Want Hij is de werkelijke Rots, het Fundament en de Enige die ons waarlijk vrij kan maken. Als eerst van onszelf, maar ook van onze onzekerheden, van onze worstelingen en van onze zorgen. Ik zeg niet dat we die niet meer zullen hebben, maar ze zullen ons dan niet meer gevangen nemen. Want ons blik is daar dan niet meer op gericht, maar op de grootheid en liefde van God, door Zijn schepping en door Zijn Woord.

Afsluiting

En dit is wat ik deze afgelopen vakantie mocht beseffen toen ik op dat bankje zat. Ik raakte eerst versteld van Gods werk en alles wat Hij gemaakt en gedaan heeft. Het maakte me nederig en klein. En daardoor ging ik beseffen dat de strijd die ik ervaar, de onzekerheden die ik heb en zorgen die ik meedraag vaak verbonden zijn aan mijn hoogmoed, aan de manier waarop ik over wil komen, de controle die ik wil hebben over mijn leven en vaak ook het leven van anderen. En dat ging mij tegenhouden om versteld te raken van Zijn werk. Is het door de schepping heen, is het in mijn leven, in het leven van mijn vrouw of van de tieners en de jeugd. Maar nog belangrijker, het ging me tegenhouden om versteld te staan van Zijn Woord en van wie Hij is.

In het christen leven, belanden we vaak in het laatste gedeelte van deze Psalm. Ik geloof dat we allemaal een keer versteld hebben gestaan van Gods glorie, dat we allemaal een keer versteld zijn geraakt van Zijn Woord, maar dat we op een gegeven moment zijn gestrand in onze relatie met de Heer door zonde, door hoogmoed, door zorgen of twijfel, worstelingen of onzekerheden. Dit komt vaak tot uiting doordat je niet meer versteld staat van Gods woord. Maar het komt ook tot uiting in je relatie met je man of vrouw, jullie lezen de Bijbel niet meer samen, jullie vermijden onderwerpen waar over gesproken moet worden, en jullie belijden niet meer jullie zonden aan elkaar. Je bidt niet meer samen met je kinderen of met je partner. Je praat niet meer met je zus of broer in de gemeente, je vermijdt elkaar in de kerk en wil niet samen meer in een groep zitten. Dit kunnen allemaal uitwerkingen zijn van een gestrande relatie met de Heer. En lieve vaders en moeder, dit heeft veel meer effect op jullie kinderen dan wat jullie misschien beseffen of doorhebben.

Dus ik hoop jullie vandaag allemaal te kunnen bemoedigen, niet om meer te gaan doen, om meer de Bijbel te gaan lezen, vaker naar de kerk of ander bijeenkomsten te gaan. Dit zijn allemaal uitwerkingen. Nee, ik wil jullie bemoedigen om net als David te bidden en te vragen of God je kan reinigen van de hoogmoed aan waar je nog zo aan vasthoudt. Vraag aan de Vader, de Schepper van hemel en aarde of Hij jouw verborgen afdwalingen weg wil nemen die in de weg zitten. Of Hij jouw blik op Hem wil richten, en niet op de worstelingen of onzekerheden. Niet omdat Gabriel, of Casper, of Marc dat zegt, maar zodat je weer op Hem gericht kan zijn, omdat je weer Gods glorie opnieuw wil proeven en weer versteld wil staan van wie Hij is. En…

6 Ja, goedheid en goedertierenheid zullen mij volgen al de dagen van mijn leven; ik zal in het huis van de HEERE blijven tot in lengte van dagen: Psalm 23.6