Na afloop van de bruiloft reist Jezus met Zijn discipelen naar “Kapernaüm” (v12). Dit is een afstand van ongeveer 30km, die ze te waarschijnlijk te voet aflegden. De wandeltocht van Kapernaüm naar Jeruzalem was 4-5 dagen lopen, ongeveer 130km (v13).
- Jezus deed dit niet om het mooie landschap te bekijken, Hij gehoorzaamde de Vader. Israël had van God de opdracht gekregen om verschillende feesten jaarlijks te vieren. Deze Bijbelse feestdagen hadden verschillende instructies en betekenissen.
Deuteronomium 16:16 “Drie keer per jaar moet alles wat mannelijk is onder u, verschijnen voor het aangezicht van de HEERE, uw God, op de plaats die Hij zal uitkiezen: op het Feest van de ongezuurde broden, op het Wekenfeest en op het Loofhuttenfeest. Men mag echter niet met lege handen voor het aangezicht van de HEERE verschijnen,”
- 3 van Gods feesten hadden de verplichting voor Joodse mannen om naar de plek van “het aangezicht van de HEERE” te reizen. Pesach, de uittocht uit Egypte, Sjavoeot, de eerstelingen van de oogst, en Sukkot, het loofhuttenfeest.
- Al deze feesten vroegen een gigantische stap in geloof van Gods volk. De mannen moesten állemaal naar één plek reizen, om daar sámen Gods aangezicht te zoeken. Dat is tactisch gezien niet handig, maar wel een vereiste van geloof.
Jezus vervulde de wet en de profeten (Mat. 5), wat betekent dat Hij hierin ook gehoorzaamde. Mét Zijn discipelen ging Hij naar Jeruzalem om hun verplichting als Joden te vervullen. Het is geweldig om Jezus’ trouw te zien, Zijn gehoorzaamheid aan God de Vader, in álles, áltijd.
- Mooi is ook dat Pesach de viering is van de uittocht uit Egypte, waarbij het bloed van het lam op de deurposten gesmeerd werd, zodat Gods oordeel aan Israël voorbij zou gaan. Jezus is het Lam van God (Joh. 1), het ultieme offer, dat eeuwige verzoening teweegbrengt (Heb. 9).
- Waar Pesach een schaduw is, is Pasen de vervulling. Het lam was een schaduw, een vooraankondiging van Gods Lam. Sjavoeot is de schaduw van Jezus als Eersteling, Hij stond op. Sukkot is de schaduw van het 1000-jarig vrederijk, waar Jezus regeert.
- Het OT is de basis voor het NT, het OT wordt vervuld in het NT. Paulus schrijft in Kol. 2 dat de feestdagen een schaduw zijn, Jezus was hier heel bewust bezig met het vervullen van Gods Woord.
In de simpele trouw van het vieren van dit feest, zien we dus Jezus’ onderworpenheid aan de Vader. Hij doet wat nodig is, Hij leeft trouw. Niet omdat het móet, maar om dat Hij wíl. Hij houdt van God, dat zet aan tot leven voor God. Liefde is de basis van Zijn respons van overgave.
v14-16 – Word jij boos zoals Jezus?
In Jeruzalem stond de tempel, de plek van aanbidding voor de Joden. Deze tempel was herbouwd door Herodus, en was de plek van offers, onderwijs, gebed, etc. Om het Joodse geloof te kunnen leven, was de tempel nodig. God vereiste offers en tempeldienst van Zijn volk.
- God had in Exodus en Leviticus allerlei instructies gegeven voor hóe Israël bij Hem kon komen, wát te offeren, wélk offer wanneer te brengen, etc. En dat allemaal met als doel dat íeder mens bij Hem kon komen.
- Als je je bewust wilde toewijden aan God, kon je een stier, schaap, geit of duif offeren aan de Heere (Lev. 1). Het hele dier werd opgebrand, als beeld van jouw toewijding aan God. Jezus is hier de perfecte vervulling van; Hij leefde in perfecte toewijding.
- Als je God dankbaar was, kon je een graanoffer brengen; hierbij bakte je een koek of brood van wat God gegeven had (Lev. 2). Dit offer ging uit van Gods voorziening en het teruggeven aan God. Jezus is het Brood des Levens.
- Het vredesoffer (Lev. 3) wilde vrede en relatie met God uiten. Een deel van het offer was voor de Heere, de rest was voor de persoon die kwam offeren. Jezus is de enige weg naar vrede met God (Rom. 5; Ef. 2).
- Als je een onbewuste zonde beging, kon je het zondoffer brengen (Lev. 4). Een smetteloos dier werd in plaats van de zondaar geofferd. Jezus is voor onze onbewuste zonde gestorven, Hij werd buiten de stad geofferd (Lev. 4; Heb. 13).
- Voor een bewuste zonde was het schuldoffer (Lev. 5-6). Hier ging het om herstel van relatie met God, óók dmv een plaatsvervanger. Jezus is dat offer voor ons (Jes. 53), zodat wij ook van bewuste zonde vergeven kunnen worden en bij God kunnen zijn.
Dit was het doel van de tempel, om deze toegang tot God te werken. Toewijding, dankbaarheid, vrede en vergeving; allemaal dingen die God nog steeds wil voor de mens. Deze dingen zijn alleen mogelijk door Jezus, en noodzakelijk voor íeder mens.
- De tempel was dé plek die God gegeven had om dit te doen, de plek voor instructie over Wie Hij is. Hij wilde dat Israël, en de rest van de mens, bij Hem zou komen. En díe plek, met dat God-gegeven doel, werd nu voor iets anders gebruikt.
Jezus trof in de tempel “mensen aan die runderen, schapen en duiven verkochten en de geldwisselaars” (v14). Op het eerste gezicht lijkt dit misschien niet erg; je hebt toch offers nodig? En misschien had je niet de juiste muntsoort als geld bij je? Waarom is dit een probleem?
- Jezus ziet hier namelijk een groot probleem, Hij maakt een zweep, dreef de handelaars de tempel uit en gooide het geld op de grond (v15). Hij wil dat ze weggaan, hun duiven meenemen en “het huis van Mijn Vader [niet] tot een huis van koophandel” maken (v16).
God zegt in Jes. 56:7 dat Zijn huis ‘een huis van gebed’ zal zijn. Jezus citeert dit in Mat. 21:13, over de tempel. De tempel moest een plek van relatie met God zijn, waar gebed en het kennen van God centraal staan. Lukt dat als er onderhandeld wordt over de prijs van geld of een offerdier?
Barclay: “Te midden van al het lawaai van handel, onderhandelen en verkopen was er nauwelijks ruimte voor gebed. Mensen die Gods aanwezigheid zochten, werden daar juist van weerhouden door degenen die verantwoordelijk waren voor Gods huis.”
- Menselijke religie stond relatie met God in de weg. I.p.v. tijd met God, was men méér bezig met ‘de juiste munten’, ‘het juiste offer’, etc. De focus werd verlegd van God, naar iets anders. Men was meer bezig met het ‘wat’, dan de ‘wie’. En dat maakte Jezus boos.
- Door de hele Bijbel heen zien we dat God mensen tot Zich wil trekken. Vanaf het begin zien we dat Hij een relatie met mensen wil, dat we bij Hem komen. Zonde heeft dat kapot gemaakt; maar ook daar gaf God de oplossing voor: offeren.
- En dat offeren, die relatie, die tijd met God, werd aan de kant geschoven voor geld verdienen. Handelaren verdienden geld aan mensen die bij God wilden komen. Ze vroegen een toeslag voor ‘het juiste geld’ of ‘het juiste offer’.
- Hierdoor werd het ook steeds moeilijker voor armen om bij God te komen. Een offer was al duur, dat werd nu nóg duurder. Je eigen offer was niet goed genoeg, je eigen geld ook niet; je móest tempelmunten en dieren hebben.
Dit maakte Jezus boos. Zo boos, dat Hij “een gesel van touwen” maakte (v15). We zien hier iets bijzonders; Jezus was boos, maar wel beheerst. Hij had Zijn emoties onder controle, want Hij kon éérst rustig een zweep maken. Daarna dreef Hij de handelaren en hun handelswaar weg.
- Hij dreef de schapen en runderen het plein af, Hij wierp het geld van de handelaren op de grond en liet de mensen met duiven die weghalen. Hij stal niks, iedereen had de kans hun spullen mee te nemen. Maar het doel was dat mensen bij God konden komen.
Chuck Smith: “Toen de discipelen zagen hoe Jezus met een gesel de geldwisselaars uit de tempel verdreef, zagen zij hoe vastbesloten God is om alles wat onrein is uit de godsdienst van de mens weg te doen — of beter gezegd: om de mens te bevrijden van religie en hem in een zuivere, echte relatie met God te brengen.”
We zien hier Bijbelse, rechtvaardige boosheid. Jezus heeft nooit gezondigd (1 Pet. 2), wat betekent dat Hij hier ook niet zondigde. Efe. 4:26 leert dat er een rechtvaardige, God-erende manier is van boos worden. Dat is wat Jezus hier liet zien; ook hierin doet Hij wat Hij de Vader zag doen.
- En hier wordt de vraag ‘Word jij boos zoals Jezus’ relevant. Laten we inzoomen op Jezus’ boosheid, op hoe we God door het Woord heen zien. En laten we dat leggen naast hoe wij vaak boos worden. Niet om te veroordelen, maar om ons op God te wijzen.
- Hoe wordt God boos?
In Exodus 32 zien we dat God boos wordt op Israël; waarom? Omdat ze een afgod hebben gemaakt van goud, Gods daden toewijzen aan dat gouden kalf en een dronken orgie hebben ‘ter ere’ van die god. Deze opstapeling van afgoderij, het stelen van Gods eer en onreinheid maakt Hem boos.
- Dit is rechtvaardige boosheid, omdat Israël zondigt tegen God. Degenen die meegaan in deze zonde, het grootste deel van het volk, zit de rest van het volk in de weg van naar God gaan. Het stelen van Gods eer is ook iets dat Hij hen kwalijk neemt.
Gods boosheid is een reactie op zonde, een rechtvaardige reactie op de daden van de ander. Het is niet zo dat God ‘met het verkeerde been uit bed stapte’, ‘ongecontroleerd’ boos was, etc. Hij heeft de volledige controle over Zijn handelen, als reactie op de zondige keuzes van Israël.
- Dat is ook wat we zien door het hele Woord heen, inclusief in Joh. 2. Gods boosheid is altijd een reactie op zonde, niet op voorkeur. Als Hij boos is, dan is het beheerst, een reactie op de daden van de mens.
- Israël wordt gewaarschuwd om geen misbruik te maken van wezen en weduwen, de kwetsbaarste mensen, anders wordt God boos (Ex. 22). Ongehoorzaamheid (Mic. 5), afgoderij (Deut. 11), allerlei vormen van kwaad, etc. maken God boos.
Psalm 86:15 “Maar U, Heere, bent een barmhartig en genadig God, geduldig en rijk aan goedertierenheid en trouw.”
Tegelijk moeten we dit beseffen, dat God niet bij elke daad boos wordt. Als Hij boos zou worden als wij, zou er geen mens meer leven. God is ‘geduldig’, ‘traag tot toorn’; Hij heeft geen ‘kort lontje’, Hij is juist “barmhartig en genadig”, “rijk aan goedertierenheid en trouw”.
- Ja, Hij wordt boos, maar altijd beheerst, altijd rechtvaardig, altijd met als doel dat mensen zich bekeren tot Hem. Jer. 18 laat zien dat als Hij een rechtvaardig oordeel uitspreekt en dat volk zich bekeert, het oordeel afgewend wordt. Er is altijd ruimte tot bekering bij God.
Gods boosheid, zoals ook te zien in de Heere Jezus (Joh. 2), is precies zo. Jezus was beheerst, reageerde rechtvaardig op de zonde die Hij voor Zich zag gebeuren. Hij was barmhartig en genadig, goed en trouw; Hij wilde dat mensen juist bij God zouden komen. Daarom haalde Jezus het tempelplein leeg.
Gemiddeld zijn er 2 manieren waarop wij boos worden: we ontploffen of we klappen dicht. Maar beide zijn een reactie op iets dat er gebeurt, iets dat we zien, ons aangedaan wordt, etc. De manier van-, maar ook de reden voor de boosheid is waar dit fout gaat.
- We zien Mozes die boos wordt op Israël, naar hen schreeuwt en zelfs op de rots slaat, terwijl God gezegd had dat hij moest spreken. Deze boosheid kost hem zelfs de toegang tot het beloofde land; Mozes ontplofte.
- In 2 Sam. 13 zien we Absalom die boos wordt op zijn broer, omdat die hun zus verkracht had. Absalom sprak niet meer met hem, haatte hem in zijn hart, wat uiteindelijk leidde tot het laten vermoorden van zijn broer. Absalom klapte dicht, maar was woest op zijn broer.
- Achab werd ook boos (1 Kon. 21); hij wilde een veld hebben, maar kreeg het niet. Hij ging op bed liggen, keek naar de muur en at niet meer. Dit was een kinderachtige, niet God-erende reactie. Hij klapte dicht, waarna zijn vrouw een man liet vermoorden.
- In alle gevallen zien we zondige boosheid. Er was een reden voor de boosheid, klagen door Israël en verkrachting als goede redenen, een veld niet krijgen als slechte reden. In alle gevallen was de reactie niet naar Gods voorbeeld.
- Onze reden voor de boosheid
Wanneer God boos wordt, is dat altijd met een heilige, rechtvaardige reden. Wij worden om andere redenen boos; ‘ik wil iets en krijg het niet’, ‘ik heb iets gekregen dat ik níet wil’, etc. Uiteindelijk worden we boos vanuit ons ‘ik’. En dat is een probleem.
- Trots is dan de reden voor mijn boosheid, wat een zondig uitgangspunt is. ‘Ik’ sta dan centraal, mijn voorkeuren, mijn ideeën, mijn wil. Als we denken ergens recht op te hebben, zien wij al een reden om boos te worden. We willen dat recht beschermen of verkrijgen.
- Dat kunnen zelfs Bijbelse dingen zijn, maar zodra we van dat ‘recht’ een ‘plicht’ maken, dan wordt het een afgod. En die afgod zal ons hart zo bewerken dat we denken een reden te hebben om boos te worden. Dat is niet naar Jezus’ voorbeeld.
Gods boosheid is altijd compleet beheerst, Hij verliest de controle nooit. Wanneer trots de reden is voor mijn boosheid, zal ik ook zondigen in het ‘hoe’. Wanneer wij boos zijn, gaan we schreeuwen, met deuren gooien, harder corrigeren dan nodig, lelijke dingen zeggen, etc. We overtreden Efe. 4:26.
- De andere kant is dat je boze gedachten koestert, bitter wordt, vasthoudt aan de boosheid en niet vergeeft. Je praat goed waarom je boos bent, maar ook hóe je boos bent. De ander moet het maar oplossen, jou geven wat je wil. Je neemt je verantwoordelijkheid niet op.
Het is belangrijk om dit te zien, dit te erkennen. Jezus is ons voorbeeld in alles, Hij is Degene op Wie we meer moeten gaan lijken. Jezus stopte Zijn boosheid niet weg, Hij uitte het rechtvaardig. Alle emoties die jij en ik hebben, heeft Jezus doorgemaakt. En Hij zondigde niet in Zijn emotie.
- Maar de hamvraag is dan natuurlijk, hóe doen we dit? Hoe gaan we meer op Jezus lijken? Verkeerd boos worden is iets dat we allemaal wel herkennen. We hebben allemaal dingen die we wél en niet willen, dingen die gebeuren die pijn doen en waar we verkeerd op reageren.
- Moet je dan maar ‘harder werken’? Moet je dit ‘zelf oplossen’? Laat God je aan je lot over, is dit onoverkomelijk voor Hem?
- Kom naar God
Openbaring 22:17 “En de Geest en de bruid zeggen: Kom! En laat hij die het hoort, zeggen: Kom! En laat hij die dorst heeft, komen; en laat hij die wil, het water des levens nemen, voor niets.”